دیروز بیش از 150 تن از پناهندگان در آنکارا در مقابل درب اداره UNHCR  جهت مطالبه خواسته هایشان، دست به حرکتی اعتراضی به شیوه مسالمت آمیز زدند. تجمع به دنبال اهمال و سیاست درانزوا قرار دادن این گروه از جانب UNHCR صورت گرفت که به مدت 4 سال از ابتدایی ترین حقوق خویش محرومند. تجمع دوشنبه 6 ژوئن 2005 از ساعت 30/8 بامداد شروع شد و تا ساعت 2 بعد ازظهر ادامه داشت،  که در پی مداخله نیروهای امنیتی و پلیس ترکیه خاتمه یافت.

این 150 پناهنده جزو گروه 1200 نفری هستند که در سالیان 2001، 2002 و 2003 از شمال عراق و به دنبال متوقف شدن کار UNHCR در اربیل و سلیمانیه و نفوذ نیرو و عاملان تروریستی جمهوری اسلامی وارد ترکیه شده و خودشان را به دفترUN   در "وان" معرفی کرده بودند ولی UN در اوایل از پذیرش تعهدات خود در مقابل این گروه امتناع ورزیده، حتی از فوریه 2002 از ثبت نام آنان خودداری می کرد. گرچه همه این پناهندگان از 2004 رسما به عنوان پناهنده شناسایی شده اند ولی کماکان در وضعیت معلق و بلاتکلیفی به سر می برند. پناهندگان بارها جهت روشن شدن وضع  بلاتکلیفیشان از راههای قانونی دست به اعتراض زده بودند ولی در همه موارد از طرف پلیس وان به شدت سرکوب شدند، در سپتامبر 2003 پلیس 20 تن از این پناهندگان را دستگیر وبلافاصله به مرز ایران دیپورت میکند، بعدها در نوامبر 2003 در پی یک تجمع اعتراضی مسالمت آمیز 53 پناهنده دستگیر و به مدت 8 روزبازداشت می شوند که خوشبختانه و بعد از مداخله سازمانها و نهادهای حقوقی و بین الملی آزاد شدند. واکنش ضعیف UNHCR باعث شد که ترکیه همه این پناهندگان به جز این 53 نفررا به 14 شهر آنادولی انتقال دهد و به عنوان " مهاجر موقت"نه "پناهنده" به آنان اجازه اقامت موقت داده شود. منطق UNHCR در تعلل انتقال این گروه " جابجا شونده بی قاعده (Irregular Mover )" است بدین معنی که پیشتر و در شمال عراق امنیت داشته اند.

تا کنون این گروه دو بار در مقابل دفتر UN  در آنکارا تجمع اعتراضی داشتند که آخرینشان دوشنبه اخیر بود. مطالبه و خواستهای این گروه به شیوه رسمی و با اطلاعیه به 3 زبان انگلیسی، ترکی و فارسی صادر شده بود، که خواستار رسیدگی به وضع بلا تکلیفی، دریافت جواب صریح و تشریح علت اهمال در وضعیت این گروه، رسیدگی به امور مالی و درمانی و انتقال آنان به کشورهای غربی بود.

آنچه که می شود از آنها به عنوان نقطه مثبت یاد کرد حضور رسانه های گروهی محلی و بین المللی بود که تمام خواسته ها و وضعیت این گروه را تحت پوشش قرار دادند، همچنین حضور نماینده  شعبه خارجی پلیس آنکارا و فیلمبردار tv8 ترکیه در نشست مذاکره این گروه با UN بود که این اقدام در تاریخ نشستهای پناهندگان بی سابقه بود.

 خانم کارولین مسئول بخش حقوقی UN آنکارا، آقای متین کوراباتیر سخنگوی UN ، فریده عبدلعظیمی، خانمه حسین زاده، سردار رحیمی، محمد سبیلی و حسن لاوه به عنوان نماینده پناهندگان و نماینده شعبه خارجی پلیس در این نشست حضور داشتند که همه مشکلات مربوط به وضعیت بغایت وخیم پناهندگان، تمدید اقامت موقت پناهندگان از جانب وزارت کشور ترکیه و تهیه جدول زمانی انتقال آنان مورد بحث و مذاکره قرار گرفت. در جواب،  مسئولین UN خاطر نشان ساختند که استرداد پناهندگان به ایران یا عراق به هیچ شیوه امکان ندارد، نگه داشتن پناهندگان در ترکیه تا روشن شدن وضع عراق منتفی است و همه کوشش و برنامه UN ، انتقال پناهندگان بیمارو در وضعت حاد است اما توضیح داده نشد که برنامه UN برای بقیه پناهندگان چیست؟ در نهایت، نمایندگان پناهندگان اصرار کردند که این دستورات و برنامه های UN از جانب خانم کارولین در مقابل دوربین ها برای همه پناهندگان گفته شود که این اقدام هم انجام شد.

آنچه که جای نگرانی است خودداری مسئولین UN در تهیه جدول زمانی انتقال پناهندگان  به کشور ثالث و طفره رفتن UN از حضور نماینده وزارت داخلی ترکیه در این نشست بود. 

گرچه رفتار پلیس همراه با خشونت نبود ولی از پناهندگان مرتبا خواسته می شد که سریعا متفرق شوند چون به گفته پلیس، این تجمع با قوانین کشور ترکیه مغایرت دارد.

در نهایت پناهندگان همگی تاکید داشتند که در صورت برآورده نشدن خواسته هایشان، اینگونه تجمعات 7 ژوئن اعتراضی را تکرار خواهند کرد.

سردار رحیمی

2005